Μία από τις μορφές «εχθρικού λογισμικού» (malware, adware, spyware) είναι και τα προγράμματα dialer (στο εξής dialers) που αποτελούν ένα αρκετά μεγάλο πρόβλημα στη χρήση του διαδικτύου. Αυτό που κάνουν οι dialers, αφού εγκατασταθούν στον υπολογιστή σας, είναι να αλλάξουν τις ρυθμίσεις (settings) του modem σας από μία συγκεκριμένη σύνδεση στο διαδίκτυο σε μία άλλη. Συνήθως η αλλαγή είναι από το συνήθη αριθμό κλήσης του παροχέα Internet (ISP) που χρησιμοποιείτε, σε έναν αριθμό αυξημένης χρέωσης, είτε αυτός είναι της σειράς 90ΧΧΧΧΧΧΧΧ είτε αριθμός στο εξωτερικό (00ΧΧΧΧΧΧΧΧΧ).

Οι dialers μπορεί να προέρχονται από επισκέψεις σε ιστοσελίδες με πορνογραφικό περιεχόμενο, σε ιστοσελίδες που παρέχουν πειρατικό λογισμικό, κωδικούς εγκατάστασης και cracks λογισμικού, ιστοσελίδες τυχερών παιχνιδιών (π.χ. casino, κ.ά.), μουσικού περιεχομένου (π.χ. mp3, κ.ά.), ή ιστοσελίδες με αμφιλεγόμενο περιεχόμενο. Οι ιδιοκτήτες αυτών των σελίδων έχουν τους dialers ενσωματωμένους στον κώδικα του δικτυακού τόπου ώστε να εγκαθίσταται αυτόματα στο σύστημα του χρήστη, χωρίς να γίνεται αντιληπτό και χωρίς να ζητάει απαραίτητα τη συγκατάθεση του. Άλλος τρόπος εμφάνισης αυτών των προγραμμάτων είναι με τη μορφή συνημμένων αρχείων σε ηλεκτρονικά μηνύματα αλληλογραφίας.

Οι dialers ξεκίνησαν ως ένας νόμιμος και βολικός τρόπος για να πληρώσει ο χρήστης πρόσβαση σε ειδικό περιεχόμενο μέσω του διαδικτύου (π.χ. λογισμικό, παιχνίδια, SMS logos, ερωτικό περιεχόμενο, κ.ά.), αντί χρήσης πιστωτικής κάρτας. Στην περίπτωση αυτή, ο χρήστης χρεώνεται για το περιεχόμενο αυτό στο λογαριασμό του τηλεφώνου του, μέσω των αριθμών αυξημένης χρέωσης, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας αυξημένης τιμολόγησης που καλεί από το τηλέφωνό του (π.χ. Audiotex). Όμως, στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να εμφανιστεί στην οθόνη ένα παράθυρο διαλόγου το οποίο να ρωτά αν θέλετε να εγκαταστήσετε το συγκεκριμένο πρόγραμμα dialer και να ενημερώνει για το είδος της υπηρεσίας την οποία πρόκειται να χρησιμοποιήσετε και για τη χρέωσή της. Επίσης, μόλις αποσυνδεθείτε από τη συγκεκριμένη ιστοσελίδα, θα πρέπει η σύνδεση του modem να επιστρέφει στον αριθμό του παροχέα Internet (ISP) που χρησιμοποιείτε.

Ποιο είναι το πρόβλημα;

Το πρόβλημα ξεκινά όταν ο χρήστης δε γνωρίζει τι κάνει κάποιος dialer ή ακόμα περισσότερο όταν δε γνωρίζει ότι έχει εγκατασταθεί ένας dialer. Η απάτη μέσω dialers συμβαίνει όταν ο δικτυακός τόπος δεν καθιστά σαφές για τον χρήστη ότι με τις ενέργειές του οδηγείται στην εγκατάσταση λογισμικού στον υπολογιστή του ή ότι η σύνδεσή του στο διαδίκτυο θα αλλάξει, όχι μόνο για την πρόσβαση σε ειδικό περιεχόμενο, αλλά σε πιο συχνή ή και μόνιμη βάση.

Οι dialers αυτοί μπορεί να πραγματοποιούν συνέχεια κλήσεις προς έναν αριθμό αυξημένης χρέωσης, εις βάρος του χρήστη, κατά τη διάρκεια όλου του εικοσιτετραώρου, ακόμα και κάθε λίγα λεπτά, αρκεί ο υπολογιστής να είναι σε λειτουργία. Ο χρήστης αντιμετωπίζει αναπάντεχα αυξημένους λογαριασμούς τηλεφώνου, καθώς οι κλήσεις που προκαλούν τα προγράμματα αυτά μπορεί να χρεώνονται με 2€ ή 3€ ή και περισσότερο το λεπτό, αντί των 0,007€ το λεπτό για τις ώρες αιχμής (08.00-22.00) και 0,0035€ το λεπτό για τις ώρες μη αιχμής (22.00-08.00) που είναι η χρέωση με χρήση ΕΠΑΚ.

Απάτες τέτοιου είδους μπορεί ακόμα και να σιγήσουν τους ήχους κλήσης (dialing) στο διαδίκτυο που κάνει το modem σας για να αποκρύψουν το γεγονός ότι το modem πραγματοποιεί μία κλήση. Η απεγκατάσταση ενός dialer απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και δεν είναι πάντα δυνατή. Η προσπάθεια για απεγκατάσταση μπορεί πολλές φορές να δημιουργήσει προβλήματα σε άλλες εφαρμογές (π.χ. στον Internet Explorer).

Πώς θα καταλάβετε ότι έχει εγκατασταθεί στον υπολογιστή σας ένας dialer;

Στη συνέχεια θα βρείτε μερικές συμβουλές για πιθανούς τρόπους με τους οποίους μπορείτε να καταλάβετε ότι έχει εγκατασταθεί στον υπολογιστή σας και λειτουργεί ένας dialer:

• Θα ακούσετε το modem σας να αποσυνδέεται και να πραγματοποιεί νέα κλήση (εκτός εάν ο dialer έχει σιγήσει τους ήχους κλήσης του modem).
• Θα λάβετε έναν απρόσμενα υψηλό λογαριασμό τηλεφώνου, στον οποίο θα βρείτε κλήσεις σε άγνωστους αριθμούς υψηλής χρέωσης ή αριθμούς εξωτερικού.
• Είναι πιθανόν, παρά το γεγονός ότι θα είστε συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, να μην μπορείτε να στείλετε ηλεκτρονικά μηνύματα αλληλογραφίας (λόγω αδυναμίας SMTP Authentication).
• Πολλές φορές ανοίγουν αυτόματα σελίδες «αμφιλεγόμενου περιεχομένου», χωρίς να έχει ζητηθεί κάτι τέτοιο από τον χρήστη.
• Μπορεί να έχουν προστεθεί αυτόματα νέα εικονίδια στην επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή σας.
• Είναι αρκετά πιθανόν, η ταχύτητα της σύνδεσής σας με το διαδίκτυο να είναι πολύ χαμηλότερη από ότι συνήθως.

Τι μπορείτε να κάνετε για να προφυλαχτείτε;

Ενδεικτικά αναφέρονται μερικοί τρόποι αποφυγής των dialers και των υψηλών τηλεφωνικών χρεώσεων:

• Να κλείνετε τον υπολογιστή σας όταν δεν τον χρησιμοποιείτε.
• Ποτέ μην ανοίγετε συνημμένα αρχεία που λαμβάνετε μέσω e-mail αν δεν γνωρίζετε τι είναι.
• Εξετάζετε συχνά τις παραμέτρους σύνδεσης του υπολογιστή σας με το διαδίκτυο για να βεβαιώνεστε ότι ο αριθμός που καλεί το modem σας για να συνδεθεί είναι ο σωστός. Στα WINDOWS 2000/XP: Έναρξη > Ρυθμίσεις > Πίνακας Ελέγχου > Συνδέσεις δικτύου και δικτύου μέσω τηλεφώνου. Εκεί μπορεί να υπάρχουν ασυνήθιστα εικονίδια σύνδεσης. Ωστόσο, ακόμα κι αν όλα φαίνονται φυσιολογικά δεν αποκλείεται να υπάρχει εγκαταστημένος dialer.
• Αποφύγετε επισκέψεις σε ιστοσελίδες αμφιλεγόμενου περιεχομένου. Μην κάνετε λήψη (download) ή εγκατάσταση προγραμμάτων από τέτοιες ιστοσελίδες. Όμως, ακόμη και απλή επίσκεψη στις ιστοσελίδες αυτές (ιδιαίτερα αν είναι ενεργοποιημένη η δυνατότητα ActiveX και Javascripts στο πρόγραμμα περιήγησης) μπορεί να μολύνει τον υπολογιστή σας.
• Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί αν κατά την περιήγησή σας στο διαδίκτυο μεταφερθείτε σε κάποια ιστοσελίδα την οποία δεν περιμένατε. Εάν κατά λάθος βρεθείτε σε μία τέτοια ιστοσελίδα, κλείστε όλα τα αναδυόμενα παράθυρα (pop-up windows) που ανοίγουν.
• Να έχετε ρυθμίσει δυνατά την ένταση του modem σας έτσι ώστε να ακούσετε τους ήχους στην περίπτωση που το modem σας αποσυνδεθεί και επιχειρήσει να πραγματοποιήσει και πάλι κλήση.
• Αν προσέξετε κάποιο άγνωστο εικονίδιο στην επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή σας που δεν αντιστοιχεί σε έγκυρη εφαρμογή, τότε εξετάστε το και διαγράψτε το. Βέβαια, θα πρέπει να απεγκαταστήσετε (uninstall) και τη σχετική εφαρμογή.
• Οι περισσότεροι dialers ανιχνεύονται από τα πρόσφατα αντιικά προγράμματα. Βεβαιωθείτε ότι το αντιικό σας πρόγραμμα παρέχει αυτή τη δυνατότητα και φροντίστε να το ενημερώνετε συστηματικά.
• Μπορείτε να εντοπίσετε την ύπαρξη ήδη εγκατεστημένων ή προς εγκατάσταση dialers στον υπολογιστή σας με λογισμικό το οποίο θα εντοπίσει τα ύποπτα προγράμματα, θα σας περιγράψει τι κάνουν και στη συνέχεια θα σας βοηθήσει να τα απεγκαταστήσετε. Τέτοιο λογισμικό anti-dialer (είτε ελεύθερο, είτε με πληρωμή) μπορείτε να βρείτε στο διαδίκτυο. Ακόμα μπορείτε να απευθυνθείτε στον ISP σας ο οποίος θα σας συμβουλεύσει όσον αφορά στη χρήση τέτοιων προγραμμάτων.
• Επίσης, σημειώνουμε ότι στην περίπτωση όπου η σύνδεσή σας με το διαδίκτυο είναι αποκλειστικά με ευρυζωνική σύνδεση (ADSL) δεν απειλείστε από προγράμματα dialers. Ωστόσο, στην περίπτωση που ο υπολογιστής εκτός της ADSL σύνδεσης έχει εγκατεστημένο και κάποιο ISDN ή PSTN modem το οποίο είναι συνδεδεμένο μέσω καλωδίου σε τηλεφωνική γραμμή, τότε δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τον κίνδυνο.
• Ενημερώστε την οικογένειά σας για την απειλή των κακόβουλων dialers και ελέγξτε τη χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά σας.
• Αν υποπτεύεστε ότι έχετε πέσει θύμα dialer μεταβείτε άμεσα με την αστυνομική σας ταυτότητα στο κατάστημα του ΟΤΕ της περιοχής σας (πριν την έκδοση του επόμενου λογαριασμού) και ζητείστε πρόσφατο αναλυτικό λογαριασμό των κλήσεων του τηλεφώνου σας.
• Μπορείτε να ζητήσετε από τον ΟΤΕ να σας ενεργοποιήσει την υπηρεσία της φραγής για εξερχόμενες κλήσεις προς αριθμούς αυξημένης χρέωσης και αριθμούς εξωτερικού. Στην περίπτωση που έχετε προεπιλογή φορέα μπορείτε εναλλακτικά να ζητήσετε από τον προεπιλεγμένο σας πάροχο να σας ενεργοποιήσει την υπηρεσία της φραγής για εξερχόμενες διεθνείς κλήσεις.

URLs:
http://www.eett.gr
http://www.forthnet.gr
http://www.ote-shop.gr